استوانه مدرج چیست؟
استوانه مدرج (سیلندر مدرج) یکی از ابزارهای آزمایشگاهی رایج برای اندازهگیری حجم مایعات با دقت نسبی است. این وسیله معمولاً از شیشه بوروسیلیکات یا پلاستیک شفاف ساخته میشود و دارای درجهبندیهای مشخصی بر روی سطح خارجی خود است که امکان خواندن حجم مایع را فراهم میکند. طراحی استوانه مدرج بهگونهای است که سطح مقطع کوچکتری نسبت به بشر دارد، که این ویژگی دقت اندازهگیری را افزایش میدهد.
هنگام خواندن حجم مایع در این ابزار، باید به سطح پایین منحنی مایع (منیسک) توجه شود تا خطای پارالاکس به حداقل برسد. استوانههای مدرج در ظرفیتهای مختلفی، از چند میلیلیتر تا چند لیتر، تولید میشوند و معمولاً دارای پایهای پایدار برای جلوگیری از واژگونی هستند. این ابزار عمدتاً در آزمایشگاههای شیمی، زیستشناسی و داروسازی برای اندازهگیری حجمی دقیق مایعات مورد استفاده قرار میگیرد.
انواع حجم استوانه مدرج
استوانههای مدرج در حجمهای مختلفی تولید میشوند تا نیازهای گوناگون آزمایشگاهی را پوشش دهند. انتخاب حجم مناسب بستگی به میزان مایعی دارد که باید اندازهگیری شود و دقت موردنیاز در آزمایش.
حجم (میلیلیتر)
|
کاربرد رایج
|
٥
|
اندازهگیری حجمهای بسیار کم، تحقیقات میکروبیولوژی
|
١٠
|
آزمایشهای دقیق، تیتر کردن مواد شیمیایی
|
٢٥
|
استفاده در آنالیزهای شیمیایی و محلولسازی
|
٥٠
|
اندازهگیری معمول در آزمایشگاههای آموزشی و تحقیقاتی
|
١٠٠
|
کارهای عمومی آزمایشگاهی و محلولسازی
|
٢٥٠
|
اندازهگیری حجمهای متوسط در آزمایشهای شیمی و زیستشناسی
|
٥٠٠
|
تهیه محلولهای حجیمتر و کارهای صنعتی سبک
|
١٠٠٠ (١ لیتر)
|
کارهای صنعتی و آزمایشهای با حجم بالا
|
٢٠٠٠ (٢ لیتر)
|
کاربردهای تحقیقاتی و صنعتی با حجم زیاد
|
٥٠٠٠ (٥ لیتر)
|
استفاده در صنایع داروسازی و شیمیایی
|
این حجمها بر اساس نیاز کاربران از مقادیر کوچک برای آزمایشهای دقیق گرفته تا مقادیر بزرگتر برای فرآیندهای صنعتی طراحی شدهاند
انواع استوانه مدرج
استوانه مدرج یکی از ابزارهای پرکاربرد در آزمایشگاههای علمی و صنعتی برای اندازهگیری دقیق حجم مایعات است. این وسیله بسته به نوع کاربرد، دقت موردنیاز، شرایط محیطی و جنس مواد شیمیایی مورد استفاده، در انواع مختلفی طراحی و تولید میشود. فاکتورهایی مانند جنس بدنه، نوع درجهبندی، دقت اندازهگیری و ویژگیهای ساختاری، تنوع گستردهای در استوانههای مدرج ایجاد کرده است. اگر قصد خرید استوانه های مدرج را دارید، لازم است با انواع آن آشنا شوید.
استوانه مدرج شیشهای
این نوع استوانه مدرج معمولاً از شیشه بوروسیلیکات ساخته شده است که مقاومت بالایی در برابر حرارت و مواد شیمیایی دارد. استوانههای مدرج شیشهای بیشتر در آزمایشگاههای شیمیایی، داروسازی و بیولوژی استفاده میشوند، جایی که دقت اندازهگیری و عدم واکنش با مواد شیمیایی از اهمیت بالایی برخوردار است. درجهبندی این مدل معمولاً با حکاکی دائمی یا چاپ مقاوم روی بدنه مشخص میشود.
استوانه مدرج پلاستیکی
استوانه مدرج پلاستیکی عمدتاً از پلیپروپیلن (PP) یا پلیمتیلپنتن (PMP) ساخته میشود که در برابر ضربه مقاوم بوده و وزن سبکتری نسبت به انواع شیشهای دارد. این نوع برای کار در محیطهایی که خطر شکستگی وجود دارد، مانند آزمایشگاههای آموزشی و صنعتی، مناسب است. برخی از این استوانهها قابلیت اتوکلاو شدن دارند و برای کار با مواد خورنده مناسبتر هستند.
استوانه مدرج با پایه ششضلعی
این نوع استوانه مدرج دارای پایهای گسترده و پایدار است که از واژگونی و ایجاد خطا در اندازهگیری جلوگیری میکند. در آزمایشگاههایی که نیاز به دقت بالا دارند، استفاده از این مدل توصیه میشود. جنس پایه میتواند از همان ماده بدنه یا از پلاستیک مقاوم جداگانهای باشد.
استوانه مدرج کلاس A و کلاس B
بر اساس استانداردهای اندازهگیری، استوانههای مدرج به دو کلاس A و B تقسیم میشوند. استوانه مدرج کلاس A دارای دقت بالاتری بوده و معمولاً دارای گواهینامه کالیبراسیون است که برای کارهای تحلیلی دقیق مانند فرمولاسیون دارویی و کنترل کیفی مناسب است. در مقابل، استوانههای کلاس B دقت پایینتری دارند و برای کاربردهای عمومیتر در آزمایشگاه استفاده میشوند.
استوانه مدرج پیپتشده (کالیبره شده به حجم دقیق)
این مدل دارای طراحی خاصی است که در آن حجم مشخصی از مایع با دقت بالا تنظیم شده است. در این استوانهها، معمولاً نشانههای کالیبراسیون خاصی وجود دارد که امکان اندازهگیری دقیقتر را فراهم میکند. از این نوع برای سنجشهای حساس در آنالیزهای شیمیایی استفاده میشود.
استوانه مدرج دارای دهانه تخلیه (Spout)
این استوانهها مجهز به یک دهانه مخصوص برای تخلیه آسان مایعات هستند. وجود این دهانه از هدررفت مایعات جلوگیری کرده و دقت در انتقال را افزایش میدهد. این نوع بیشتر در آزمایشگاههایی که نیاز به انتقال مایعات بدون چکهکردن دارند، استفاده میشود.
استوانه مدرج مقاوم در برابر اشعه UV
برخی استوانههای پلاستیکی برای کار در محیطهایی که در معرض اشعه ماوراءبنفش (UV) قرار دارند، از پلیمرهای خاصی ساخته میشوند که تخریبپذیری کمی در برابر نور دارند. این مدل برای کارهای بیولوژیکی و تحقیقات پزشکی که شامل مواد حساس به نور هستند، مناسب است.
استوانه مدرج چندگنجایشی (Multigraduated Cylinder)
این مدل دارای چندین مجموعه درجهبندی برای مقیاسهای مختلف اندازهگیری است و معمولاً برای کاربردهای چندمنظوره در آزمایشگاههایی که نیاز به اندازهگیریهای متفاوت دارند، مورد استفاده قرار میگیرد.
قیمت استوانه مدرج
قیمت استوانه مدرج تحت تأثیر عوامل فنی متعددی قرار دارد که شامل مواد سازنده، دقت اندازهگیری، ظرفیت، ویژگیهای طراحی و استانداردهای تولید میشود. یک سری عوامل روی قیمت این محصول اثر خواهند گذاشت:
عوامل فنی مؤثر بر قیمت استوانه مدرج:
- جنس مواد سازنده (شیشهای یا پلاستیکی)
- نوع شیشه (بوروسیلیکات، پیرکس و مقاوم به حرارت)
- ظرفیت حجمی (از چند میلیلیتر تا چند لیتر)
- دقت درجهبندی و صحت اندازهگیری
- وجود گواهینامههای استاندارد و کالیبراسیون
- طراحی پایه (پایداری و جلوگیری از واژگونی)
- مقاومت در برابر مواد شیمیایی خورنده
- ویژگیهای اضافی (مانند دهانهی ریزش، پوشش محافظ، یا مقاومت در برابر ضربه)
- برند و کشور سازنده
- قابلیت اتوکلاو شدن و استریلپذیری
سفارش و خرید استوانه های مدرج
استوانه مدرج یکی از ابزارهای ضروری در آزمایشگاههای شیمی، زیستشناسی، داروسازی و مهندسی است که برای اندازهگیری دقیق حجم مایعات استفاده میشود. این وسیله معمولاً از جنس شیشه بوروسیلیکات یا پلاستیک مقاوم مانند پلیپروپیلن ساخته میشود و دارای درجهبندیهای مشخصی بر روی بدنه خود است که امکان خواندن حجم مایع را فراهم میکند.
طراحی استوانه مدرج بهگونهای است که نسبت به بشر آزمایشگاهی سطح مقطع کمتری داشته و به همین دلیل دقت بیشتری در اندازهگیری دارد. هنگام استفاده از این ابزار، باید سطح پایین منحنی مایع (منیسک) بهدرستی خوانده شود تا خطای اندازهگیری به حداقل برسد. استوانههای مدرج در ظرفیتهای متنوعی، از چند میلیلیتر تا چند لیتر، تولید شده و برخی مدلها دارای ویژگیهایی مانند پایه ششضلعی برای افزایش پایداری، دهانه ریزش برای تخلیه راحتتر و درجهبندی چندگانه برای کاربردهای مختلف هستند. امکان خرید انواع استوانه مدرج پلاستیکی و شیشه ای با حجمهای مختلف در دیجی شیمی فراهم است.