آب دیونیزه چیست؟
شاید جالب به نظر برسد که آب نیز دارای ترکیب های متفاوتی است و مواد تشکیل دهنده موجود در آن با یکدیگر فرق دارند. هر یک از ترکیباتی که به آب اضافه یا از آن کاسته می شود، آب را برای مصرف خاصی آماده می سازد که این مساله در صنعت و برای استفاده در دستگاه های مختلف و یا فرآیند تولید بسیار مورد بهره قرار می گیرد. اما آیا تا به حال نام آب دیونیزه به گوشتان خورده است؟ این ماده چیست و چه تفاوتی با آب معمولی دارد؟ در ادامه شما را با مفهوم آب دیونیزه آشنا می کنیم.
آب به طور طبیعی حاوی یون هایی است که ناشی از عبور آن از لوله ها و سطح های بستر گوناگون می باشد. این یون ها در آب آشامیدنی ما نیز وجود دارند و برخی از آن ها برای سلامت بدن و کارکرد طبیعی آن حیاتی می باشند. اما در صنعت و استفاده از آب در برخی دستگاه های خاص، این یون ها دردسر ساز می شوند و می توانند به دستگاه های گران قیمت صنعتی آسیب وارد کنند. به همین دلیل بحث حذف یون ها از آب مطرح می شود و آبی که به این شیوه به دست می آید، آب دیونیزه نامیده می شود.
آب DM چیست؟
نام دیگری که بر آب دیونیزه گذاشته اند، آب DM می باشد. این آب در واقعی مایعی است که یون های آن به طرق مختلف جداسازی شده اند و در حال حاضر هیچ ماده اضافی در آن وجود ندارد. این مدل آب را با نام Demin نیز می شناسند و به علت خلوص بالایی که دارد و فاقد یون بودن آن، جایگاه ویژه در صنعت پیدا کرده است. یون هایی که در آب موجودند نظیر کلسیم، منیزیم، سدیم، مس، آهن و ... می توانند به سلامت دستگاه های صنعتی و آزمایشگاهی آسیب وارد کنند. به همین دلیل برای حفظ سلامت دستگاه ها و وارد نشدن هزینه های گزاف به صاحبان مشاغل، از آب DM استفاده های زیادی می شود. متدهای گوناگونی برای حذف یون ها از آب وجود دارد که می تواند با استفاده از ترکیبات مخصوص و دستگاه های خاص باشد. این آب به علت ارزش بالایی که دارد، گاهی آب خالص نیز نامیده می شود.
آب مقطر و انواع کاربردهای آن | دیجی شیمی تولید و فروش آنلاین آب مقطر را با بهترین قیمت انجام میدهد | قیمت فروش هر لیتر آب مقطر 20 لیتری صنعتی
💰 160,000 تومان
مشاهده و خرید
تفاوت آب مقطر با آب دیونیزه

این تفاوت معمولا در درجه خلوص می باشد. معمولا آب مقطر را با دستگاه آب مقطر گیری می گیرند بدین صورت که آب را وارد دستگاه آب مقطرگیری می کنند آب طی فرایندی به بخار تبدیل می شود و سپس در اثر تماس با بخش سرد کننده به مایع تبدیل شده و توسط شلنگی از دستگاه خارج شده و جمع آوری می شود. در واقع آب مقطری که بدست می آید فاقد املاح معدنی استکه از آن برای شستشو در آزمایشگاه ها و .... می توان استفاده کرد. ولی آب دیونیزه درجه خلوص بالاتری نسبت به آب مقطر دارد و برای بدست آوردن آن از دستگاه دیونایز استفاده می شود. این دستگاه دارای ستون هایی از رزین با بارهای مثبت و منفی است که وجود این رزین ها برای گرفتن یون های مثبت و منفی می باشد از این آب معمولا در رقیق کردن سرم استفاده می شود. به دلیل اینکه خلوص آب دیونیزه از آب مقطر بالاتر است معمولا از آب مقطر در بخش صنعتی استفاده می شود.
سوالات متداول
آب مقطر و آب دیونیزه چگونه تولید میشوند و تفاوت روش تولید آنها چیست؟
آب مقطر (Distilled Water) از طریق فرآیند حرارتی تقطیر (جوشاندن آب، تبخیر و سپس میعان بخار حاصل در کندانسور) به دست میآید که طی آن املاح معدنی در مخزن جوش باقی میمانند؛ در مقابل، آب دیونیزه (Deionized Water یا DI) با عبور آب از بسترهای رزین تبادل یونی (کاتیونی و آنیونی) یا سیستمهای الکترودیونیزاسیون (EDI) تولید میشود که بدون نیاز به حرارت، یونهای باردار معدنی را جذب و حذف میکنند.
تفاوت اصلی این دو نوع آب از نظر خلوص یونی و هدایت الکتریکی چیست؟
آب دیونیزه خلوص یونی به مراتب بالاتری نسبت به آب مقطر ساده دارد و رسانایی الکتریکی آن فوقالعاده پایین (نزدیک به صفر میکروسیمنس) است؛ در حالی که آب مقطر ممکن است هنوز مقادیر ناچیزی از یونهای فرار یا گازهای محلول را به همراه داشته باشد، اما از نظر ناخالصیهای غیرکاتیونی/آنیونی کاملاً تصفیه شده است.
وضعیت بار میکروبی و مواد آلی در آب مقطر در مقایسه با آب دیونیزه چگونه است؟
به دلیل جوشش در دمای ۱۰۰ درجه سانتیگراد، آب مقطر عاری از میکروارگانیسمها، باکتریها، ویروسها و اندوتوکسینها بوده و تا حد زیادی استریل است؛ اما فرآیند دیونیزاسیون صرفاً یونهای معدنی را حذف میکند و رزینها قادر به حذف باکتریها، قارچها یا ترکیبات آلی غیریونی نیستند (حتی ممکن است بستر رزین در صورت عدم گندزدایی محل رشد باکتری شود).
کاربردهای متمایز آب مقطر و آب دیونیزه در صنایع مختلف چیست؟
آب مقطر به دلیل خلوص بیولوژیکی در داروسازی، ساخت آمپولها و سرمها، تجهیزات پزشکی، اتوکلاوها و شستوشوی ابزار جراحی کاربرد دارد؛ در حالی که آب دیونیزه به دلیل رسانایی الکتریکی نزدیک به صفر در صنایع تولید نیمهرساناها، مدارها و قطعات الکترونیکی، خطوط آبکاری فلزات، ساخت باتریها و آمادهسازی نمونههای آزمایشگاهی حساس شیمیایی (مانند کروماتوگرافی و اسپکتروسکوپی) به کار میرود.
تفاوت هزینه و سرعت تولید آب مقطر با آب دیونیزه در چیست؟